Naast de bijensterfte heb ik dit voorjaar ook wekelijks enkele uren aan de weidevogelbescherming besteed. Wel ik kan nu zeggen: vogels kijken is 1 maar dat bij weidevogelbescherming wat meer komt kijken!
Eerst maar even een uitleg om welke vogels het gaat, waarom het gebeurt en wat weidevogelbescherming inhoudt.
De belangrijkste weidevogels staan hieronder afgebeeld. Vooral de grutto gaat sterk in aantallen achteruit.
Kievit- Grutto - Tureluur
Vroeger waren de veeteelt bedrijven kleinschalig. De boer had verschillende kleine percelen. Op de ene perceel liepen de koeien, op een andere werd als eerste gemaaid, een ander perceel een stuk later, weer een ander perceel stond graan of bieten. Weidevogels konden zich daar goed handhaven. Er waren genoeg schuilhoekjes en randjes. Bovendien werd vrij laat gemaaid omdat de boer het gras moesten drogen tot hooi. Tegen de tijd dat al het gras was gemaaid waren de kuikens groot genoeg om het te overleven.
Nu is er schaalvergroting. Gigantisch lappen gras. Er zijn veel minder schuilhoekjes en randen maar nog belangrijker er wordt nu veel vroeger gemaaid omdat men er kuilvoer van maakt dat veel minder droog hoeft te zijn. Het gevolg is dat jonge kuikens worden dood gemaaid.
Weidevogelbescherming gebeurt door vrijwilligers georganiseerd in weidevogelgroepen. Ze worden in Noord Holland begeleid door Landschap Noord Holland en de Agrarische Natuur Verenigingen.
Wekelijks bezoeken groepjes vrijwilliger een agrariër die wil meewerken. Middels het bestuderen van het gedrag van de vogels tracht men de nesten te vinden. Er wordt een bamboe stok bijgeplaatst. Hierdoor weet de agrariër dat daar een nest zit en maait daar ruim om heen. Later als er koeien of veel schapen in de wei gaan plaatsen de vrijwilligers nestbeschermers, die is een rooster van ijzer dat over het nest wordt geplaatst.. Misschien denk je nu, waarom gebeurt dat, vroeger liepen er toch ook koeien in de wei? Dat klopt maar waar vroeger 10 koeien liepen, lopen er nu 100.
Diverse gebieden in Noord Holland zijn officieel aangewezen als weidevogelgebied. Dit houdt in dat als de agrariër meewerkt aan de bescherming en er succesvol jongen groot worden er een vergoeding door de provincie wordt uitgekeerd als compensatie voor het extra werk en/of verlies aan inkomsten. In die gebieden zie je dat sommige percelen niet voor een bepaalde datum worden gemaaid (15 juni of 1 juli). De Noordkop is niet als beschermd gebied aangewezen door de lagere dichtheden van de weidevogels. Boeren in deze omgeving doen puur vrijwillig mee en ontvangen geen vergoeding.
Nu onze ervaringen. Tegen de West Friese dijk aan, net in de Wieringermeer is een agrariër net voor het 2e jaar gevestigd. Hij komt van Wieringen waar hij is uitgekocht i.v.m. het geplande Wieringerrandmeer. Daar wordt subsidie gegeven en hij was weidevogelbescherming gewend. Hij wilde vrijwillig meewerken. Onder begeleiding van collega’s zijn wij 2 nieuwelingen gestart op een aantal weilanden met een totale oppervlakte van ongeveer 30 ha. Ertussen liggen een bollenveld en een aardappelveld. Er zijn niet zo veel weidevogels omdat het voorheen bollenland was. Vogels moeten het gebied nog ontdekken.
Mijn vrijwillige collega Hans heeft een eigen site waar hij een leuke foto rapportage heeft bijgehouden. Het viel niet mee om sommige nesten te vinden. Het lijkt simpel: de vogel vliegt op, maakt cirkels in de lucht en schreeuwt. Ergens in dat gebied moet dan een nest liggen. Soms vonden we een nest maar sommige hebben we nooit gevonden. Toch zijn we niet ontevreden we weten in ieder geval zeker dat 1 nest met een aantal Tureluur kuikens zijn uitgekomen en 1 nest met een aantal Grutto kuikens. Verder ontdekten we een hele groep bergeend kuikens. Op het aardappelveld broedde een kievit en scholekster paar. Daar weten we niet precies de resultaten van omdat we dat veld niet konden/mochten betreden.
Behalve de bijdrage aan de bescherming van bedreigde vogels is het heerlijk om in het veld te struinen want je komt ook andere vogels tegen. Een lijst van regelmatige waarnemingen:
- Veldleeuwerik
- Krakeend
- Lepelaar
- Gele kwikstaart
- Graspieper
- Buizerd
- Bruine kiekendief
- Wilde eend
- Kraaien en kauwtjes
Kortom een geslaagde actie, volgend jaar willen we weer aan de slag. Wel zoeken we nog meer vrijwilligers want de percelen zijn te breed om met zijn tweeën goed te kunnen af te zoeken. Dus mocht je in de omgeving Schagen, Barsingerhorn, Kolhorn, Winkel wonen, je bent welkom.
